GeRaapt zooitje!

Koolrapen kunnen best groot zijn, dus na het maken van de spelt/gort-totto heb je, zoals ik, waarschijnlijk nog een stuk over. Altijd fijn, want dan kan ik nog even verder ontdekken. Kijken wat de andere mogelijkheden met koolraap zijn. Het kookboek vol groente-recepten dat ik met kerst gekregen heb, stond nog vrijwel onaangeroerd in de kast, dus dit leek mij een mooie gelegenheid om die eens te raadplegen. En dat blijkt er best veel mogelijk! Dit vond ik zelf erg lekker door de pasta met wat Parmezaanse kaas erover. Misschien is wat fijngehakte peterselie of basilicum ook een smakelijke toevoeging. Een andere optie is geroosterde aardappel erbij. Altijd lekker.

 

Geroosterde koolraap - naar een recept van Mari Maris uit Groentebijbel (4 personen)

800 gram koolraap, in frieten gesneden*

olijfolie

1 à 2 tenen knoflook, fijngehakt

5 takjes tijm, alleen de blaadjes, gehakt

1 takje rozemarijn, alleen de blaadjes, gehakt

grof zeezout en versgemalen zwarte peper

200 gram cherrytomaatjes

1 à 2 eetlepels kappertjes

paar druppels citroensap

Verwarm een oven voor op 200 graden. Meng de koolraap in een lage ovenschaal met olijfolie, knoflook, tijm, rozemarijn, peper en grof zeezout. Rooster in ongeveer 20 minuten bijna gaar. 

Meng de cherrytomaatjes en kappertjes erdoor. Doe nogmaals in de oven en rooster nog eens 5 tot 10 minuten tot de groenten net gaar zijn. De tomaatjes mogen zacht zijn, maar niet geknapt. 

Druppel er wat citroensap over en breng verder op smaak met zout en peper. Roer eventueel door pasta of serveer apart. 

Eet smakelijk!

* Mijn koolraap was wat ouder en bleef vrij hard, zelfs na een half uur roosteren in de oven. Je kunt de koolraap daarom ook heel even blancheren (2 minuten), uit laten lekken en dan verder gaan met het recept.

Recht voor de raap!

Rutabaga is het Engelse woord voor koolraap. Het doet me altijd denken aan verroeste oude pick-up trucks. Van die verhuiswagens, waar boerengezinnen, huis en haard ingeladen, mee van het door droogte en stof geteisterde Midwesten van de V.S. hun heil zochten aan de veelbelovende westkust. Met, lees 'The Grapes of Wrath' er maar eens op na, soms tragische gevolgen. Ik weet niet waarom ik die associatie heb. Het is niet dat ik denk dat de 'rutabaga' hoofdvoedsel was tijdens deze exodussen. Het zit 'em in de klank, in hoe het net niet lekker in de mond ligt, alsof het met plakband aan elkaar geplakt is om het nog een beetje tot een geheel te maken. Tja, mijn gedachten maken soms rare sprongen. Maar, de koolraap dus. Om eerlijk te zijn qua smaak een beetje een saaie groente. Je kunt er aardig mee variëren en experimenteren, maar de smaak blijft mild. Je moet echt je best doen om hem te proeven en daarom gerechten proberen waarin andere smaken subtiel blijven. Dan komt dit raapje tot z'n recht. 

Spelt/Gort-totto met koolraap - naar een recept van Hugh Fearnley-Whittingstall uit Veg! (4 personen)

1 liter groentebouillon

20 gram boter

2 eetlepels olijfolie

2 middelgrote uien, gesnipperd

1 teentje knoflook, fijngesneden

350 gram koolraap, geschild en in blokjes van 1 centimeter

300 gram spelt of gort

flinke hand peterselie, fijngesneden

50 gram geraspte Parmezaanse, harde geiten- of andere harde kaas met volle smaak, plus extra

paar raspjes/snufje nootmuskaat

zout en versgemalen zwarte peper

Breng de bouillon aan de kook in een kleine pan en houd op een laag vuurtje zacht aan de kook. Doe de boter en olie in een grote pan op middellaag vuur en laat de boter smelten. Doe de ui erin en fruit deze ongeveer 10 minuten, al roerend, tot de ui zacht is. Voeg de knoflook en koolraap toe en roer een paar minuten door. 

Doe dan de spelt of gort erbij en roer een paar minuten, zodat de granen goed bedekt zijn met boter en olie. Voeg nu steeds ongeveer een soeplepel bouillon toe, zoals bij een risotto. Roer regelmatig door en voeg nieuw bouillon toe als de vorige lepel is geabsorbeerd. Na ongeveer 25 minuten heb je alle bouillon gebruikt en is de spelt of gort gaar.* De granen mogen nog een bite hebben. De koolraap is dan ook helemaal gaar. 

Roer de peterselie en geraspte kaas erdoor. Voeg zout, veel zwarte peper en een paar raspjes of een snufje nootmuskaat toe. Dien op, met extra geraspte kaas eroverheen. 

Eet smakelijk!

* De kooktijd kan soms variëren naar soort, dus ik adviseer altijd iets meer bouillon te maken of wat kokend heet water bij de hand te hebben.

Winters roerbakje!

Maart is in de groenten en fruit kalender een van de karigste maanden als het aankomt op aanbod. Dat lijkt gek, omdat juist in maart de wereld weer een beetje kleur krijgt, een beetje warmer lijkt te worden en dan krijg ik juist zin in meer verse, frisse groenten. Die er dan, als je een beetje probeert naar het seizoen te eten, nog amper zijn. Ja, supermarkten liggen tegenwoordig het hele jaar vol met sla, tomaten en sperziebonen (die laatste kan ik wel eens een blogpost aan wagen) en dankzij die toch wel handige uitvinding, de diepvries, zijn veel groenten ook het hele jaar ingevroren verkrijgbaar. Eigenlijk is het nog geen tijd voor erwten uit de grond en jonge spinazie. Maar in kassen kweken wordt steeds geavanceerder en er worden betere, smaakvollere resultaten geboekt. Ben ik ouderwets, een schaduw-denker in de ogen van Louise Fresco*, of saai, als ik het leuk vind om, in ieder geval te proberen, de seizoenen te eren? Tja, in mijn ogen leidt dat vooral tot creativiteit en ontdekken. Zoals in het onderstaande recept, waarin winterse spruitjes en peen een pittig en exotisch tintje krijgen. Zolang er nog genoeg variatie mogelijk is met knollen en kolen, houdt ik het nog wel even uit tot asperge-tijd!

Winterse roerbak met Chinese 5-kruidenpoeder - naar een recept van Hugh Fearnley-Whittingstall uit Veg! (2 personen)

1 grote wortel, geschild 

1 kleine pastinaak, geschild

ongeveer 100 gram shiitake, kastanje- of gewone champignons,  steeltjes ingekort

ongeveer 100 gram spruitjes, schoongemaakt

2 nestjes snelkook eiernoedels

2 eetlepels zonnebloemolie

3 sjalotjes of 1 middelgrote ui, fijngesneden

1/2-1 middel-hete rode chilipeper, van zaad ontdaan, fijngesneden

flinke snuf suiker

2 eetlepels sojasaus

2 eetlepels rijstwijn

1/2 theelepel Chinees vijfkruidenpoeder

flinke kneep limoensap

zeezout en versgemalen zwarte  peper

Bereid eerst de groenten. Snijd de wortel in dunne reepjes en de pastinaak, paddenstoelen en spruitjes in dunne plakjes. Kook de eiernoedels volgens de aanwijzingen op de verpakking. Meestal ruim water en zo'n 4-5 minuten koken. 

Verhit intussen de zonnebloemolie in een wok op hoog vuur. Doe de ui of sjalotjes erbij en roerbak 1 minuut. Voeg de wortel en pastinaak toe en roerbak nog 2 minuten. Doe de paddenstoelen en knoflook erbij en roerbak nog 1 minuut. Doe als laatste de spruitjes in de wok en bak nog een paar minuten mee tot ze geslonken zijn (zo'n 3-5 minuten). Breng op smaak met zout, peper en een flinke snuf suiker. Schep de groenten uit de wok. 

Giet de noedels af (indien nog niet gedaan). Draai het vuur onder de wok laag en voeg de sojasaus, rijstwijn, het vijfkruidenpoeder en de noedels toe. Roerbak een paar minuten, doe de groenten terug in de pan en schep alles op hoog vuur goed door elkaar. 

Schep de groenten in, eventueel voorverwarmde, kommen en knijp er wat limoensap overheen. 

Eet smakelijk!

* Een zeer interessante wetenschapster die durft tegen de draad in te denken. Waar ik dan wel weer van houd, ookal ben ik het niet altijd met haar eens.

A Dish for all Seasons

Restjes groenten over waar je niets mee kunt doen? (denk je) Teveel eieren gekocht, omdat je nooit weet wie er mee ontbijt 's ochtends? (het kan) Geen paniek! Fritatta is de oplossing voor deze problemen. Fritatta is een mooi woord voor een gevulde omelet. Je zou het ook een quiche zonder korst kunnen noemen. De groenten gaar je vooraf, ei erbij, in de oven en klaar. Je kunt hier enorm veel kanten mee op. In ieder seizoen kun je spelen met de groenten die dan verkrijgbaar zijn. Winter leent zich voor penen, kool en knollen. Lente-fritatta kan met bijvoorbeeld verse doperwt en asperge. Maak 'em 's avonds, houdt een stukje over en je hebt gelijk een lekkere lunch. Veelzijdig, makkelijk en onweerstaanbaar. Jij weet wat je vanavond kunt eten.

Fritatta met wintergroenten - naar een recept van Hugh Fearnley-Whittingstall uit Veg! (4-6 personen)

Ongeveer 600 gram gemengde wintergroenten* zoals winterpeen, pompoen, pastinaak, knolselderij, bietjes, aardappel en in ieder geval sjalot of ui

1 grote teen knoflook, fijngesneden

3 eetlepels olijfolie

7 grote of 8 middelgrote eieren, op kamertemperatuur

handje gemengde kruiden zoals peterselie, bieslook, tijm of rozemarijn, fijngesneden

20-30 gram Parmezaanse, harde geiten- of andere vol smakende kaas, geraspt

zeezout en versgemalen zwarte peper

Verwarm de oven voor op 190 graden. Bereid ondertussen de groenten. Pel sjalotjes of uien en snijd ze in vieren of in dikke ringen. Schil de wortel en snijd ze in plakjes van 5 millimeter. Schil pompoen, verwijder het zaad en snijd in blokjes van 2-3 centimeter. Schil pastinaak, bietjes, aardappel en knolselderij en snijd in blokjes van 1-2 centimeter. Als je kool gebruik, snijd deze dan in grove repen. 

Doe alle groenten in een ovenschaal (behalve bladkool soorten) van ongeveer 23x23 centimeter. Voeg de knoflook, olie en flink wat zout en peper toe en vermeng alles goed. Zet 40 minuten in de oven, roer een paar keer door, tot alle groenten gaar zijn en beginnen te karameliseren. 

Mocht je koolsoorten gebruiken, roerbak deze dan met 1/2 - 1 eetlepel olijfolie tot ze zachter worden. Laat deze dan even uitlekken in een vergiet tot verder gebruik.

Klop de eieren los met de kruiden en nog wat zout en peper. haal de schaal uit de oven, schenk de eieren over de groente en verdeel de geraspte kaas erover. Als je koolsoorten gebruikt, meng deze dan eerst met de groenten voordat je het eimengsel erover giet. Zet de schaal nog 10-15 minuten in de oven, tot het ei gestold is en de bovenkant begint te bruinen. Als je een gril hebt, kun je deze gebruiken om de bovenkant sneller te laten kleuren (de groenten zijn toch al gaar).

Laat de fritatta iets afkoelen en laat eventueel uit de schaal op een bord of snijplank glijden. Dien warm of koud op.

Eet smakelijk!

* Gebruik voor ieder seizoen andere groenten en verse kruiden. Wissel af met wat er in het seizoen is en wat je in huis hebt.

Soep dus...

Als het zo doorgaat moet ik een soep van de week item beginnen op dit blog. Ik kan er niets aan doen. Ik kan er gewoon niet van afblijven. Soeprecepten bedoel ik dan. Het wordt langzamerhand bijna een missie om al die lekker uitziende of klinkende soepen uit mijn kookboeken te proberen. Zo heb ik nog iets met kastanje gelezen, waarmee ik een keer met kastanjes kan koken. Wil ik nog een killer-noodle soep recept vinden, waarmee ik niet langer terug hoef te verlangen naar de slurp-soepen die ik in Japan at. En zo kan ik nog even doorgaan. Maar onderstaand recept is ook een pareltje. Romige door de pastinaak en melk, met een fijne kick van de gember en specerijen. Onmisbaar ook de knapperige nootjes of zaden die je toevoegt. Ja, weer een voor het nooit-eindigende lijstje lekkere soepen.

Soep van pastinaak en gember - naar een recept van Hugh Fearnley-Whittingstall uit Veg! (4-6 personen)

1 eetlepel olijfolie

15 gram boter

1 grote ui, fijngesnipperd

2 teentjes knoflook, fijngesneden

4-5 centimeter gember, geschild en fijngesneden

1/4 theelepel kardemompoeder, of 1 kardemompeul

1/4 theelepel komijnpoeder

1/4 theelepel cayennepeper

500 gram pastinaak, geschild en in blokjes gesneden

800 milliliter groentebouillon

200 milliliter volle melk

zeezout

versgemalen zwarte peper

2-3 geschaafde amandelen of pompoenpitten (of een mix)

1-2 eetlepel slagroom of volle yoghurt

Verhit de olijfolie en boter in een grote pan op middellaag vuur. Fruit de ui hierin ongeveer 10 minuten, tot deze zacht en glazig is. Voeg de knoflook, gember, kardemom, komijn en cayennepeper toe en roer deze een paar minuten door. Doe de pastinaken erbij en roer tot deze goed bedekt zijn met de specerijen. Schenk de bouillon erbij, breng op smaak met zout en peper en breng aan kook. Zet het vuur laag en laat zo'n 10 minuten sudderen, tot de pastinaak zacht is.

Laat de soep iets afkoelen en pureer de soep dan met een staafmixer tot deze glad is. Voeg dan de melk toe en eventueel extra zout en peper. Warm de soep zachtjes weer op als deze teveel is afgekoeld. Voeg eventueel wat heet water toe als de soep te dik is.

Rooster, terwijl de soep opwarmt, in een droge koekenpan de amandel en/of pompoenpitten tot deze beginnen te kleuren. Dien de soep op met een scheut slagroom of yoghurt en bestrooi hem met de geroosterde amandelen en/of pompoenpitten. Maak af met een draai uit de pepermolen.

Eet smakelijk!

Veggie Delight!

Roosteren doet zo iets moois met groenten. Vaak komen er hele andere texturen en smaken tevoorschijn dan bij koken of stomen. Intens, vol en gemoedelijk. En de geur die uit de oven dwarrelt vult m'n keuken met vreugde. Ik gebruik de oven daarom graag voor groentebereiding. Hoewel tijdsintensief heb je naast het snijden vaak weinig werk aan de bereiding; de oven doet de rest. Dit prachtige recept van Ottolenghi is een aanrader voor de winter, want winterse knolgewassen als pastinaak, maar ook bijvoorbeeld peen of meiraap, komen hierin mooi tot zijn recht. De zoete aardappel geeft een zoete tint en de kappertjesdressing maakt het fris. Voor degenen die niet van kappertjes houden: Probeer het! Misschien dat je ze door dit gerecht meer gaat waarderen. Experimenteer met diverse groenten en maak het gerecht eventueel af met verse kruiden. Met een groene salade, wat lekker brood en dips is dit gerecht het schitterend centrum van een feestmaal.

Geroosterde pastinaak en zoete aardappel met kappertjesvinaigrette - naar een recept van Yotam Ottolenghi uit Plenty (4 personen)

700 gram pastinaak

4 middelgrote rode uien

1,5 deciliter olijfolie

4 takjes tijm of 1 theelepel gedroogde tijm

2 takjes rozemarijn of 1,2 theelepel gedroogde rozemarijn

1 bol knoflook, horizontaal doormidden gesneden*

2 middelgrote zoete aardappelen (zo'n 600 gram)

+/- 1 bakje cherrytomaten, allen doormidden gesneden

2 eetlepels citroensap

4 eetlepels kleine kappertjes (grote exemplaren gehakt)

1/2 eetlepel ahornsiroop

1/2 theelepel mosterd

1 eetlepel geroosterd sesamzaad (eventueel)

zout & versgemalen zwarte peper

Verhit een oven voor op 190 graden. Schil de pastinaak en snijd ze in twee of drie stukken van 5 centimeter. Snijd deze stukken in een soort dikke frietjes van 1,5 centimeter dik. Pel de uien en snijd deze in zes parten.

Doe de pastinaak en ui in een mengkom en voeg 1,25 deciliter olijfolie, de tijm, rozemarijn, knoflook, 1 theelepel zout en wat zwarte peper toe. Vermeng alles goed en verdeel het mengsel over een grote braadslee of bakplaat. Rooster alles in 20 minuten.

Was intussen de zoete aardappel. Snijd deze met schil en al overlangs doormidden en snijd elke helft in zes parten. Schep de aardappel door de andere groenten op de braadslee en bak het geheel nog eens 40 tot 50 minuten. 

Roer als alle groenten gekleurd en gaar zijn de tomaten erdoor. Rooster alles nog 10 minuten. Klop intussen het citroensap, de kappertjes, ahornsiroop, mosterd, het restant olijfolie en een 1/2 theelepel zout door elkaar. Zodra de groenten klaar zijn giet je de dressing over de groenten. Bestrooi eventueel met het sesamzaad. Serveer in de braadslee of op een mooi groot bord.

Eet smakelijk!

* een aantal losse teentjes, ongepeld, werkt ook prima, als je niet de hele bol gebruikt.

A Different Kind of Pancake

Blini's zijn kleine hartige pannenkoeken die veel gegeten worden in Oost-Europese landen. Lezers met een dikke portemonnee hebben ze misschien wel eens gegeten met kaviaar. Ik at ze ooit tijdens een niet zo heel goed vegetarisch 3-gangen diner en in het verleden heeft een kookgraag huisgenootje ze ook eens gemaakt. Zoals je ziet bouw ik dus op veel ervaring als het om blini's gaat. Tijd om me er zelf eens aan te wagen. In het prachtige tijdschrift delicious. vond ik dit mooie recept voor aardappel-pastinaak blini's. Het is even werk, maar ze vormen een geweldig bijgerecht. Zie het als aardappelpuree in pannenkoek vorm. Milde, bijna romige en aardse smaken als tegenhanger voor bijvoorbeeld de geroerbakte savooiekool.

Aardappel-pastinaakblini's - naar recept van Yolanda van der Jagt uit delicious.magazine, kerst 2012 (4 personen)

250 gram pastinaak, geschild, in dikke plakke

250 gram aardappel, geschild, in dikke plakken

2 eieren, gesplitst (eiwit wordt geklopt, dus wees voorzichtig met splitsen!)

2 eetlepels Griekse yoghurt

2 eetlepels zelfrijzend bakmeel

2-3 eetlepels boter

Zet de aardappel en pastinaak met een bodem water en een snuf zout op. Breng aan de kook en kook ongeveer 15 minuten tot de groenten zacht zijn. Giet ze af en stamp of prak de aardappel & pastinaak tot een fijne puree. Er mogen geen grote stukjes in zitten. Klop met een vork de eierdooiers en de Griekse yoghurt door het mengsel. 

Laat het geheel wat afkoelen en voeg het zelfrijzend bakmeel toe. Breng op smaak met zout en peper. Klop de eiwitten met een snufje zout stijf in een schone kom. Schep het eiwit in delen voorzichtig door het aardappel-pastinaakbeslag. 

Verwarm een koekenpan. Voeg een beetje boter toe. Schep een of meerdere hoopjes beslag in de pan, druk deze plat en bak een paar minuten tot de bakkant mooi bruin is. Draai de blini's voorzichtig om en bak nog een paar minuten tot ze aan beide kanten mooi bruin zien.* Schep de blini's uit de pan. Herhaal met steeds een beetje boter tot het beslag op is. Leg de blini's tot gebruik op een bord en dek ze af met wat aluminiumfolie om ze warm te houden. 

Eet smakelijk!

* Het is eigenlijk net als pannenkoeken bakken.