Nog-een-klein-beetje-winter-stoofpot

Maart is wat groenten en fruit betreft eigenlijk de saaiste maand van het jaar. Waarom?  Het mag dan meteorologisch lente zijn, oogsttijd is het nog lang niet. De groenten en fruit die we nu voornamelijk eten (als je een beetje met het seizoen mee eet), eten we al een paar maanden. Winterpeen, kool en andere 'wintergroenten' staan ook in maart nog op het menu. Gelukkig zijn de gerechten die je ermee kunt maken allerminst saai. De koudere avonden lenen zich ook nog steeds voor volle stoofpotten, zoals deze prachtige ratjetoe van wintergroenten (die je nog in huis hebt), bonen en dat spannende graan quinoa. Smaakvol begin van de 'lente'.

Quinoa, white bean & greens stew - naar een recept van Isa Chandra Moskowitz uit Appetite for Reduction (8 personen)

Kruidenmix

1/2 theelepel venkelzaad, gestampt (bijvoorbeeld in een vijzel)

1 theelepel gedroogde marjolein

1 theelepel gedroogde tijm

1/2 theelepel gedroogde rozemarijn

versgemalen zwarte peper

De rest

1 eetlepel olijfolie

180 gram gesneden prei (witte en groene gedeelte)

1 theelepel zout

4 teentjes knoflook, geperst

1 winterpeen, in blokjes

1 pastinaak, in blokjes

1,8 - 2 liter groenten bouillon

650 gram vastkokende aardappel, in blokjes

100 gram quinoa

1 blik witte bonen, uitgelekt en gespoeld

450 gram stevige groene bladgroenten (boerenkool, groene kool), in bite-size stukjes gescheurd

Begin met het maken van de kruidenmix door alle ingrediënten hiervoor goed door elkaar te mengen.

Verhit een grote (braad)pan op een middelhoog vuur. Bak de prei en knoflook hierin  in de olijfolie met de theelepel zout. Ongeveer 3 minuten, of als je tussendoor de wortel en pastinaak snijdt, iets langer. Voeg de wortel en pastinaak toe, met de kruidenmix, en bak nog een paar seconden mee. 

Voeg de groentebouillon, aardappel en quinoa toe. Doe het deksel op de pan en breng aan de kook. Zodra het kookt zet je het vuur iets lager en laat je het geheel 15 minuten koken. De aardappel en quinoa moeten gaar worden. Voeg de bonen en de groenten toe, en roer deze nog een aantal minuten mee, tot de groenten slapper worden (maar niet papperig!). Doe het deksel nogmaals op de pan en kook nog 5 minuten. Proef voor zout. Serveer.*

Eet smakelijk!

* bij het serveren vind je het misschien lekker om wat citroensap, pikante saus (piri-piri, tabasco) of balsamico toe te voegen.

Ovensoepje!

Venkel is geen allemans-vriend. Een kennis van mij vertelde me het hooguit twee keer per jaar te eten. Of eigenlijk, weer eens te proberen. Maar hij kon niet om de anijs-achtige smaak heen die hem bleef tegenstaan. Jammer, want voor mij maakt dat venkel juist de bijzondere groente die het is. Venkel heeft zoveel smaak van zichzelf, dat het eigenlijk weinig nodig heeft. Gesmoord, geroosterd, rauw, het is op alle manieren lekker en voegt gelijk een eigen dimensie toe aan de maaltijd.

 

Tip voor de venkel is om de toppen/stelen helemaal weg te snijden. Ziet er minder charmant uit en levert daarom minder mooie foto's voor foodblogs & instagram op, maar de toppen blijven helaas vaak erg taai. Ook na het roosteren en zelfs na het pureren. Waardoor de soep of welk ander gerecht je ermee maakt van die niet te vermalen, draderige stukken bevat. Terwijl je juist lekker door wilt eten. Ik bedenk me nu dat je het misschien met zeer fijn hakken kunt verhelpen, zodat je minder hoeft we te gooien van de venkel. Toch eens proberen.

Romige, geroosterde aardappel en venkel soep - naar een recept van Isa Chandra Moskowitz van www.theppk.com (4 personen)

900 gram vastkokende, smaakvolle aardappelen, geschild en in grove stukken gesneden

olijfolie

2 venkelknollen, bewaar wat van het venkelgroen

1 grote ui, geschild en in plakken van +/- 1 centimeter

1 theelepel zout

versgemalen zwarte peper

1/2 liter warme groentebouillon

1/2 liter soja- of amandelmelk, ongezoet

Verwarm een oven op 220 graden. Neem twee bakplaten, of een bakplaat en een rooster, en leg op beide een stuk bakpapier. Doe de aardappelen op een bakplaat, besprenkel met olijfolie (min. een eetlepel) en gebruik een spatel of je handen om de aardappel goed door de olie te mengen. Rooster de aardappel in zo'n 15 minuten in de oven.

Bereid ondertussen de venkel en ui voor. Snijd de venkel van boven naar beneden in plakken van zo'n centimeter dik. Snijd de stelen nog iets fijner als deze dikke draden bevatten. Doe de venkel met de ui op de andere bakplaat en besprenkel met olijfolie, een 1/2 theelepel zout en versgemalen zwarte peper. Meng goed, zodat dat olie alles goed bedekt.

Haal de aardappel uit de oven en keer om met een spatel. Doe zowel de aardappel als de venkel/ui in de oven en rooster alles 10 minuten. Keer nogmaals alles om en rooster nog zo'n 10 minuten. De aardappel moet zacht en gaar zijn en de venkel en ui gekarameliseerd. Rooster eventueel nog iets langer tot het gewenste resultaat is bereikt.

Houd een paar stukken venkel apart als decoratie. Warm de melk iets op. Pureer de aardappel, venkel, ui met de warme melk en groentebouillon in een foodprocessor of met een staafmixer tot een romige puree. Niet te lang pureren; er mogen nog stukken in zitten. Voeg eventueel water toe als de soep te dik is. Serveer direct, of verwarm het geheel nog even in een grote pan, zodat de smaken kunnen trouwen. Proef en voeg eventueel extra zout of peper toe. Serveer.

Eet smakelijk!

Veggie Delight!

Roosteren doet zo iets moois met groenten. Vaak komen er hele andere texturen en smaken tevoorschijn dan bij koken of stomen. Intens, vol en gemoedelijk. En de geur die uit de oven dwarrelt vult m'n keuken met vreugde. Ik gebruik de oven daarom graag voor groentebereiding. Hoewel tijdsintensief heb je naast het snijden vaak weinig werk aan de bereiding; de oven doet de rest. Dit prachtige recept van Ottolenghi is een aanrader voor de winter, want winterse knolgewassen als pastinaak, maar ook bijvoorbeeld peen of meiraap, komen hierin mooi tot zijn recht. De zoete aardappel geeft een zoete tint en de kappertjesdressing maakt het fris. Voor degenen die niet van kappertjes houden: Probeer het! Misschien dat je ze door dit gerecht meer gaat waarderen. Experimenteer met diverse groenten en maak het gerecht eventueel af met verse kruiden. Met een groene salade, wat lekker brood en dips is dit gerecht het schitterend centrum van een feestmaal.

Geroosterde pastinaak en zoete aardappel met kappertjesvinaigrette - naar een recept van Yotam Ottolenghi uit Plenty (4 personen)

700 gram pastinaak

4 middelgrote rode uien

1,5 deciliter olijfolie

4 takjes tijm of 1 theelepel gedroogde tijm

2 takjes rozemarijn of 1,2 theelepel gedroogde rozemarijn

1 bol knoflook, horizontaal doormidden gesneden*

2 middelgrote zoete aardappelen (zo'n 600 gram)

+/- 1 bakje cherrytomaten, allen doormidden gesneden

2 eetlepels citroensap

4 eetlepels kleine kappertjes (grote exemplaren gehakt)

1/2 eetlepel ahornsiroop

1/2 theelepel mosterd

1 eetlepel geroosterd sesamzaad (eventueel)

zout & versgemalen zwarte peper

Verhit een oven voor op 190 graden. Schil de pastinaak en snijd ze in twee of drie stukken van 5 centimeter. Snijd deze stukken in een soort dikke frietjes van 1,5 centimeter dik. Pel de uien en snijd deze in zes parten.

Doe de pastinaak en ui in een mengkom en voeg 1,25 deciliter olijfolie, de tijm, rozemarijn, knoflook, 1 theelepel zout en wat zwarte peper toe. Vermeng alles goed en verdeel het mengsel over een grote braadslee of bakplaat. Rooster alles in 20 minuten.

Was intussen de zoete aardappel. Snijd deze met schil en al overlangs doormidden en snijd elke helft in zes parten. Schep de aardappel door de andere groenten op de braadslee en bak het geheel nog eens 40 tot 50 minuten. 

Roer als alle groenten gekleurd en gaar zijn de tomaten erdoor. Rooster alles nog 10 minuten. Klop intussen het citroensap, de kappertjes, ahornsiroop, mosterd, het restant olijfolie en een 1/2 theelepel zout door elkaar. Zodra de groenten klaar zijn giet je de dressing over de groenten. Bestrooi eventueel met het sesamzaad. Serveer in de braadslee of op een mooi groot bord.

Eet smakelijk!

* een aantal losse teentjes, ongepeld, werkt ook prima, als je niet de hele bol gebruikt.

Appel in kwadraat

Je wist dat ik een aardappelliefhebber ben, maar ook met appels kook ik graag. Eerder kwamen ze samen in deze heerlijk herfstige curry, maar vandaag schijnen ze alleen-met-z'n-twee in de spotlight. Frisse appel biedt een mooie balans met de aardse, meer romige aardappel. Wees niet zuinig met nootmuskaat en peper om het gerecht een beetje pit te geven. Kaas en room maken het af. Je aardappelverslaving heeft er weer een nieuwe held bij. Gratin nieuwe stijl!

Aardappel-Appel schotel - naar een recept uit Het grote vegetarische kookboek (4 personen)

2-4 grote aardappelen 

3 groene of stevige rode appels

1 ui

60 gram geraspte belegen kaas

2,5 deciliter room

1/4 - 1/2 theelepel nootmuskaat

versgemalen zwarte peper

Zet een pan water op en breng aan de kook. Schil de aardappel en snijd in een paar stukken, zo, dat je er later makkelijk plakken van kunt snijden/raspen. Kook de aardappel in 5 minuten. Ze hoeven niet gaar te worden. Giet af en laat even afkoelen.

Verwarm een oven voor op 180 graden. Bestrijk een grote, ondiepe ovenschaal* met olie of spray met bakspray. Snijd of rasp de aardappel in de dunne plakken. Schil de appels, verwijder de klokhuizen en snijd of rasp ook deze in dunne plakken. Pel de ui, en snijd deze in dunne ringen.

Leg de aardappel, de appel en de ui in laagjes in de ovenschaal. Eindig met een laagje aardappel. Strooi de kaas er over en giet de room in de schaal. Bestrooi met nootmuskaat en zwarte peper.

Bak de schotel in ongeveer 45 minuten in de oven goudbruin. Laat hem voor het serveren 5 minuten staan. 

Eet smakelijk!

* Bijvoorbeeld een lasagne-schaal. Er moet ruimte zijn voor een aantal laagjes appel, aardappel, ui.

Rood, wit....oranje!

Er valt veel te leren als kok en soms moet jezelf een beetje uitdagen. Iets nieuws proberen. Bijvoorbeeld, sinaasappelpartjes snijden. Het lijkt eenvoudig, maar vooral de partjes netjes uit het vlies snijden vergt wat oefening. Maar dan heb je ook wat. Ongehinderd door stukjes wit of vlies slurp je de partjes naar binnen. Het sap dat vrijkomt zorgt gelijk voor een sappig zuur tintje aan een salade. Heerlijk met bietjes en geitenkaas. 

Salade met geroosterde bieten & sinaasappel - geïnspireerd op een recept uit Allerhande, januari 2014 (4 personen)

500 gram gekookte bietjes

4 eetlepels olijfolie

1 theelepel grof zeezout

50 gram walnoten

2 eetlepels honing

2 handsinaasappels

paar handen vol gemengde sla

150 gram zachte geitenkaas

2 eetlepels balsamicoazijn

honing (naar smaak)

Verwarm de oven voor op 200 graden. Snijd de bietjes in plakjes of partjes. Meng met de olie en het zeezout. Rooster de bietjes zo'n 20 minuten in de oven. Meng de walnoten met de honing en leg op een stuk aluminiumfolie en rooster de walnoten zo'n 8 minuten mee met de bietjes in de oven. Haal ze eruit en hak ze grof. Haal de bietjes uit de oven en laat ze iets afkoelen.

Snijd, als de bietjes in de oven zitten, de sinaasappel. Snijd met een scherp mes de boven en onderkant eraf. Zet de sinaasappel neer en snijd de schil van de zijkanten, zó dat je al het wit wegsnijdt. Snijd vervolgens de partjes uit de vliesjes (vergt wat oefening). Leg ze even apart. 

Leg voor de salade eerst een handje gemengde sla op een bord. Leg daar wat bietjes op, wat sinaasappelpartjes en strooi de noten en brokjes geitenkaas erover. Bedruppel met de balsamicoazijn en eventueel wat honing.

Eet smakelijk!

Vriendjesmaker

Tijd voor zoet. Zelf vind ik dat ik te weinig zoet bak en op dit blog zet, dus af en toe krijg ik de geest en sla ik aan het bakken. Het nadeel is dat ik altijd in m'n eentje met een hele cake kom te zitten. Maar, zo heb ik al heel vaak ontdekt, je maakt jezelf erg geliefd bij collega's als je af en toe met je baksels naar het werk komt. Na een koor aan, bijna verplicht nummer, "dat is toch helemaal niet goed voor me," krijg je vaak een aardig complimentje over je bakkunsten achteraf. Nog goed voor je ego ook.

Abrikozen-hazelnootcake - naar een recept van Susannah Blake uit 500 taarten & cakes

110 gram geroosterde hazelnoten *

170 gram boter, op kamertemperatuur

100 gram fijne kristalsuiker

85 gram lichtbruine basterdsuiker

2 eieren

fijn geraspte schil van 1 citroen

140 gram zelfrijzend bakmeel

1 theelepel bakpoeder

100 gram gedroogde abrikozen, gehakt

Verwarm de oven voor op 180 graden. Verdeel 1 vel bakpapier over een cakevorm van 22x12 centimeter. 

Hak de hazelnoten grof (eventueel in een keukenmachine). Klop de boter en suiker tot een glad romig geheel en klop er een voor een de eieren door. Gebruik af en toe een beetje bloem om te voorkomen dat het gaat schiften. Roer de citroenschil erdoor. Zeef het bakmeel en de bakpoeder boven de natte ingrediënten. Voeg de gehakte noten toe en vouw alles goed door het mengsel. Vouw als laatste de abrikozen erdoor. 

Schep het beslag in de cakevorm en strijk de bovenkant glad (zover het gaat) met een spatel of de achterkant van een lepel. Bak de cake zo'n 50 à 60 minuten. Controleer na 50 minuten of de cake gaar is door een naald of satéprikker in het midden te steken. Komt deze er schoon uit, dan is de cake gaar. Laat de cake 10 minuten in de oven afkoelen. Haal hem daarna uit de vorm en laat hem op een taartrooster verder afkoelen. 

Eet smakelijk!

* zelf roosteren: verwarm de oven op 180 graden. Leg de hazelnoten op een stukje aluminiumfolie en bak ze zo'n 8 minuten.

Spruit 'em eruit

Sommige gerechten smaken ongecompliceerd, terwijl de ingrediënten anders doen vermoeden. Ricotta, noten, tijm... klinkt voor een Hollander, opgegroeid met de heilige drie-eenheid, zo exotisch. Terwijl er, als je ze mengt met die doodgewone aardappel en simpele spruitjes, iets ontstaat dat tegelijkertijd verfijnd en no nonsense smaakt. De winter is een prachtige tijd om koolsoorten te eten en hiermee nieuwe bereidingswijzen te proberen. Spruitjes worden in de oven zacht, maar houden toch beet. Champignons geven een soort grappige taaie, 'vlees-achtige' (for want of a better word) textuur, en aardappel...tja, daar hoef ik me niet over uit te wijden. Maak het gerecht zo zout als je wilt. Ik houd van een klein beetje, want zo blijven de smaken van de overige ingrediënten zo ongerept mogelijk.

Geroosterde spruitjes met aardappel & noten - naar een recept uit Allerhande, januari 2014

(4 personen)

500 gram krieltjes, schoongeboend en in kwarten, of aardappel, geschild en in blokjes

15 gram verse tijm, of 1 theelepel gedroogde tijm

750 gram spruitjes, harde onderkant verwijderd, gehalveerd

2 tenen knoflook, fijngesneden

115 gram pecan-, wal- of cashewnoten, grof gehakt

2 eetlepels olijfolie (kunnen eventueel weggelaten worden)

zout 

versgemalen zwarte peper

250 gram ricotta

100 gram kastanjechampignons, schoongemaakt en in kwarten

1 vel bakpapier

Verwarm de oven voor op 200 graden. Rits de blaadje van de tijm (mits vers). Terwijl de oven opwarmt kun je de groenten en/of aardappel prepareren. 

Meng in een kom de aardappel, tijm, spruitjes, knoflook en noten. Schep de olijfolie en wat zout en peper naar smaak erdoor. Verdeel dit op een bakplaat bekleed met het bakpapier. Verdeel met een eetlepel de ricotta over de aardappel en spruitjes. Bak het geheel 15 minuten. Strooi de champignons erover en bak het geheel nog zo'n 10 à 15 minuten tot de spruitjes gaar zijn. Serveer op een grote schaal of verdeel over 4 borden.

Eet smakelijk!