Recht voor de raap!

Rutabaga is het Engelse woord voor koolraap. Het doet me altijd denken aan verroeste oude pick-up trucks. Van die verhuiswagens, waar boerengezinnen, huis en haard ingeladen, mee van het door droogte en stof geteisterde Midwesten van de V.S. hun heil zochten aan de veelbelovende westkust. Met, lees 'The Grapes of Wrath' er maar eens op na, soms tragische gevolgen. Ik weet niet waarom ik die associatie heb. Het is niet dat ik denk dat de 'rutabaga' hoofdvoedsel was tijdens deze exodussen. Het zit 'em in de klank, in hoe het net niet lekker in de mond ligt, alsof het met plakband aan elkaar geplakt is om het nog een beetje tot een geheel te maken. Tja, mijn gedachten maken soms rare sprongen. Maar, de koolraap dus. Om eerlijk te zijn qua smaak een beetje een saaie groente. Je kunt er aardig mee variëren en experimenteren, maar de smaak blijft mild. Je moet echt je best doen om hem te proeven en daarom gerechten proberen waarin andere smaken subtiel blijven. Dan komt dit raapje tot z'n recht. 

Spelt/Gort-totto met koolraap - naar een recept van Hugh Fearnley-Whittingstall uit Veg! (4 personen)

1 liter groentebouillon

20 gram boter

2 eetlepels olijfolie

2 middelgrote uien, gesnipperd

1 teentje knoflook, fijngesneden

350 gram koolraap, geschild en in blokjes van 1 centimeter

300 gram spelt of gort

flinke hand peterselie, fijngesneden

50 gram geraspte Parmezaanse, harde geiten- of andere harde kaas met volle smaak, plus extra

paar raspjes/snufje nootmuskaat

zout en versgemalen zwarte peper

Breng de bouillon aan de kook in een kleine pan en houd op een laag vuurtje zacht aan de kook. Doe de boter en olie in een grote pan op middellaag vuur en laat de boter smelten. Doe de ui erin en fruit deze ongeveer 10 minuten, al roerend, tot de ui zacht is. Voeg de knoflook en koolraap toe en roer een paar minuten door. 

Doe dan de spelt of gort erbij en roer een paar minuten, zodat de granen goed bedekt zijn met boter en olie. Voeg nu steeds ongeveer een soeplepel bouillon toe, zoals bij een risotto. Roer regelmatig door en voeg nieuw bouillon toe als de vorige lepel is geabsorbeerd. Na ongeveer 25 minuten heb je alle bouillon gebruikt en is de spelt of gort gaar.* De granen mogen nog een bite hebben. De koolraap is dan ook helemaal gaar. 

Roer de peterselie en geraspte kaas erdoor. Voeg zout, veel zwarte peper en een paar raspjes of een snufje nootmuskaat toe. Dien op, met extra geraspte kaas eroverheen. 

Eet smakelijk!

* De kooktijd kan soms variëren naar soort, dus ik adviseer altijd iets meer bouillon te maken of wat kokend heet water bij de hand te hebben.

Winters roerbakje!

Maart is in de groenten en fruit kalender een van de karigste maanden als het aankomt op aanbod. Dat lijkt gek, omdat juist in maart de wereld weer een beetje kleur krijgt, een beetje warmer lijkt te worden en dan krijg ik juist zin in meer verse, frisse groenten. Die er dan, als je een beetje probeert naar het seizoen te eten, nog amper zijn. Ja, supermarkten liggen tegenwoordig het hele jaar vol met sla, tomaten en sperziebonen (die laatste kan ik wel eens een blogpost aan wagen) en dankzij die toch wel handige uitvinding, de diepvries, zijn veel groenten ook het hele jaar ingevroren verkrijgbaar. Eigenlijk is het nog geen tijd voor erwten uit de grond en jonge spinazie. Maar in kassen kweken wordt steeds geavanceerder en er worden betere, smaakvollere resultaten geboekt. Ben ik ouderwets, een schaduw-denker in de ogen van Louise Fresco*, of saai, als ik het leuk vind om, in ieder geval te proberen, de seizoenen te eren? Tja, in mijn ogen leidt dat vooral tot creativiteit en ontdekken. Zoals in het onderstaande recept, waarin winterse spruitjes en peen een pittig en exotisch tintje krijgen. Zolang er nog genoeg variatie mogelijk is met knollen en kolen, houdt ik het nog wel even uit tot asperge-tijd!

Winterse roerbak met Chinese 5-kruidenpoeder - naar een recept van Hugh Fearnley-Whittingstall uit Veg! (2 personen)

1 grote wortel, geschild 

1 kleine pastinaak, geschild

ongeveer 100 gram shiitake, kastanje- of gewone champignons,  steeltjes ingekort

ongeveer 100 gram spruitjes, schoongemaakt

2 nestjes snelkook eiernoedels

2 eetlepels zonnebloemolie

3 sjalotjes of 1 middelgrote ui, fijngesneden

1/2-1 middel-hete rode chilipeper, van zaad ontdaan, fijngesneden

flinke snuf suiker

2 eetlepels sojasaus

2 eetlepels rijstwijn

1/2 theelepel Chinees vijfkruidenpoeder

flinke kneep limoensap

zeezout en versgemalen zwarte  peper

Bereid eerst de groenten. Snijd de wortel in dunne reepjes en de pastinaak, paddenstoelen en spruitjes in dunne plakjes. Kook de eiernoedels volgens de aanwijzingen op de verpakking. Meestal ruim water en zo'n 4-5 minuten koken. 

Verhit intussen de zonnebloemolie in een wok op hoog vuur. Doe de ui of sjalotjes erbij en roerbak 1 minuut. Voeg de wortel en pastinaak toe en roerbak nog 2 minuten. Doe de paddenstoelen en knoflook erbij en roerbak nog 1 minuut. Doe als laatste de spruitjes in de wok en bak nog een paar minuten mee tot ze geslonken zijn (zo'n 3-5 minuten). Breng op smaak met zout, peper en een flinke snuf suiker. Schep de groenten uit de wok. 

Giet de noedels af (indien nog niet gedaan). Draai het vuur onder de wok laag en voeg de sojasaus, rijstwijn, het vijfkruidenpoeder en de noedels toe. Roerbak een paar minuten, doe de groenten terug in de pan en schep alles op hoog vuur goed door elkaar. 

Schep de groenten in, eventueel voorverwarmde, kommen en knijp er wat limoensap overheen. 

Eet smakelijk!

* Een zeer interessante wetenschapster die durft tegen de draad in te denken. Waar ik dan wel weer van houd, ookal ben ik het niet altijd met haar eens.

That's even more peanuts!

Te vroeg voor alweer een recept voor pindasoep op het blog? Kan er niets aan doen. Ik had nog een restje boerenkool en zoete aardappel, bladerde door De Dikke Vegetariër en kwam hier op uit. Als pinda-liefhebber kan ik pindasoep dan maar moeilijk weerstaan. Deze combinatie is niet te versmaden. Romig van de pindakaas en zoete aardappel, tikje zuur door de tomaat, en het groen van de kool maakt het geheel nog kleurrijk ook. En het is alweer een leuke manier op boerenkool op een andere manier te gebruiken. Pimp my cabbage is nog steeds een winter-kook-motto. Zelf heb ik wat zilvervliesrijst meegekookt, waardoor het een wat completere maaltijdsoep is geworden.

Senegalese pindasoep - naar een recept van Mark Bittman uit De Dikke Vegetariër (4 personen)

100 gram geroosterde en gedopte pinda's

2 eetlepels archide- of maiskiemolie

1 rode ui, gehalveerd, in dunne ringen

1 eetlepel geschilde, fijngehakte verse gember

1 eetlepel fijngehakte knoflook

snufje cayennepeper, of naar smaak

zout en versgemalen zwarte peper

1,5 liter groentebouillon of water

2 zoute aardappelen of yams (ca. 500 gram), geschild, in dikke plakken

8 tot 12 roma-tomaten, zonder harde kern, doormidden (mag ook uit blik, zonder sap)

250 gram boerenkool, goed gewassen, harde nerven verwijderd, in brede repen

65 gram pindakaas met stukjes noot

Breek de pinda's met het lemmet van een breed mes, in een vijzel, of keukenmachine, in grove stukken. 

Verhit de olie  in een diepe koekenpan of grote kookpan op matig tot hoog vuur. Voeg de ui, gember en knoflook toe en bak onder af en toe roeren 3 tot 5 minuten tot de ui zacht en glazig is. Voeg 60 gram van de pinda's en de cayennepeper toe en bestrooi met zout en peper. Roer de bouillon en de zoete aardappel erdoor, breng aan de kook en zet het vuur matig tot laag, zodat de soep suddert. Doe het deksel half op de pan en kook circa 10 minuten onder af en toe roeren tot de aardappel zacht is. 

Roer de tomaten, boerenkool en pindakaas door de soep. Doe het deksel op de pan en kook 5 tot 8 minuten tot de boerenkool zacht is. Proef, breng op smaak en garneer met de rest van de pinda's.

Eet smakelijk!

Van de markthal naar de mond

Zijn jullie al in de Markthal in Rotterdam geweest? Architectonisch gezien indrukwekkend. Een bijzonder gebouw, groot en licht, waarin dus 'de eerste' overdekte voedselmarkt (food market voor marketingmensen) in Nederland is geopend. Geïnspireerd op de markten in Barcelona, Stockholm en Rome. Qua aanbod mag het van mij nog wat spannender. Naast de specialistische kaas-, vlees-, vis- en groenteboer vind je er namelijk ook wat ketens, wat voor mij een beetje afdoet aan het culinaire gehalte. Maar ik ben dan ook een beetje een food-snob... Ik hoop in ieder geval dat het in de toekomst nog iets meer uitdaagt, iets bruisender gaat worden en je echt het gevoel gaat geven dat je in 'the place to be' bent als het om lekker eten gaat. Mijn vriendin K. en ik hebben echter wel een leuke hapjes-maaltijd bij elkaar gescharreld en ik tikte een nieuw kookboek op de kop. Waar ik dit lekker pittige spruitjesrecept in vond. 

Spruitjescurry met bulgur - naar een recept van Cornelia Schinharl uit Culinair Vegetarisch (4 personen)

Voor de spruitjescurry

800 gram spruitjes

1 ui

4 tenen knoflook

1 stukje verse gember (ca. 2 centimeter)

2 rode pepers

1 bolle theelepel elk van komijn-, venkel-, koriander- en mosterdzaad

2 theelepels kurkuma

1/4 theelepel kaneel

zout

2 eetlepels zonnebloem-, archide- of maïskiemolie

2 blaadjes laurier

300 milliliter groentebouillon

Voor de bulgur

2 tenen knoflook

1 ui

2 eetlepels zonnebloem-, archide- of maïskiemolie

2 eetlepels pijnboompitten

200 gram bulgur (fijn of grof)

400 milliliter groentebouillon

zout en versgemalen zwarte peper

Was de spruitjes, verwijder de stronkjes en de buitenste slappe blaadjes en halveer ze eventueel als ze groot zijn. Pel ui en knoflook, schil de gember* en hak alles fijn. Was de rode pepers, verwijder de steeltjes en snijd ze met zaad in al in ringetjes. Als je niet van heel pittig houd, kun je het zaad eventueel verwijderen. 

Rooster de specerijen in een droge pan op halfhoog vuur al roerend zo'n 1-2 minuten tot de geuren loskomen. Maal ze daarna in een vijzel zo fijn mogelijk en meng de kurkuma, kaneel en 1 theelepel zout door.

Pel voor de bulgur de ui en knoflook en hak ze fijn. Verhit de olie en rooster de pijnboompitten daarin licht goudgeel. Meng er knoflook en ui door en fruit ongeveer 3 minuten. Roer de bulgur erdoor tot de korrels glanzen. Giet de bouillon erbij en breng alles aan de kook. Laat de bulgur afgedekt ongeveer 20 minuten op een laag vuur garen. Controleer af en toe dat er nog genoeg vocht in de pan zit en de bulgur niet aanbrand. 

Verhit intussen de olie voor de spruitjes. Roerbak hierin de spruitjes, ui, knoflook, gember en rode peper 2-3 minuten. Voeg het specerijenmengsel en de laurier toe, giet de bouillon erbij en laat alles 12-15 minuten stoven op laag vuur tot de spruitjes beetgaar zijn. 

Breng de bulgur op smaak met zout en peper en serveer met de spruitjes.

Eet smakelijk!

* bijvoorbeeld met deze methode.

Hartendief!

Wie wil er nu een on-origineel cadeautje voor Valentijnsdag? Gekookt mag er worden voor onze geliefden! Liefde gaat immers door de maag. Hartjes, tenzij bestaande uit chocolade-achtige consistentie, mogen van mij achterwege blijven. Liever heb ik een met hart en ziel en een beetje liefde en aandacht bereidde maaltijd van een lief. Of kook ik die zelf voor iemand die mij dierbaar is. Dit pompoengerecht is een speciaal, en een tikje "uitsloverig" uitziend, gerecht waarmee je harten steelt. Een mooi cadeau op een bord wat je verder naar hartenlust kunt aankleden met alles waar jouw romantische ziel behoefte aan heeft. Goed, ik klink misschien een tikje cynisch waar het Valentijn betreft (en ben dat misschien af en toe waar het de liefde betreft) maar koken voor een dierbare, zelfs al ben jij dat zelf, is een genot. Dus geniet ervan. Samen of alleen. 

Pompoen gevuld met prei - naar een recept van Hugh Fearnley-Whittingstall uit Veg! (4 personen)

35 gram boter

2 grote preien, boven- en onderkant eraf en in dunne ringen

1 theelepel mosterd

4 eetlepels crème fraîche

125 gram gruyère of andere harde kaas met volle smaak, geraspt

2-4 kleine pompoenen (400-800gram per stuk)*

handjevol takjes tijm

zeezout en versgemalen zwarte peper

Verwarm de oven voor op 190 graden. Verhit de boter op middelhoog vuur in een grote pan en voeg de prei toe. Draai het vuur helemaal laag zodra de prei begint te sissen en leg het deksel op de pan. Laat de preiringen 10 minuten zachtjes fruiten tot ze helemaal zacht zijn. Haal van het vuur en roer de mosterd, crème fraîche en kaas erdoor. Breng ruim op smaak met zout en peper.

Snijd, indien nodig, een plakje van de onderkant van elke pompoen, zodat ze zonder wiebelen blijven staan. Snijd voorzichtig een dekseltje van de bovenkant en leg deze weg. Snijd nu met een klein scherp mesje een gat naar de holte van de pompoen en schraap met een theelepel alle zaden en vezels eruit. 

Vul de holten met het prei-mengsel. Ze moeten ongeveer voor 2/3 vol zijn. Steek er een paar takjes tijm in en zet de pompoenen op een grote bakplaat met genoeg afstand van elkaar, zodat de hete lucht rond de pompoenen kan circuleren. 

Zet 50-60 minuten in de oven (afhankelijk van de grote van de pompoen) tot de pompoen aan de binnenkant heel zacht aanvoelt. Serveer direct.

Eet smakelijk!

* ik gebruikte ze de onderkant van twee flespompoenen, maar kleine oranje Hokaido's zijn bijvoorbeeld ook perfect

Boerenkool? Wat doe je nu?

Wie van jullie wist al dat 'superfood' kale niets minder is dan de ons welbekende stamppot-favoriet boerenkool? Bij de meeste mensen verschijnen vraagtekens op het gezicht als ze dit horen. Hè, boerenkool? Dat is toch gewoon... gewoon? Ja, helaas heeft de boerenkool niet zo'n sexy of spannende reputatie hier. Waar het over zee in chips-vorm aan de man wordt gebracht, komt boerenkool hier vaak niet verder dan de stamppot. Het is al een gedoe een niet fijngesneden blad te vinden! Maar mocht je, net als ik, het geluk hebben een goed gesorteerde supermarkt of toko in de buurt te hebben, stort je dan eens op dit gerecht. Deze risotto, gemaakt met gort, is al bijzonder op zich. Romig, maar met een lekkere bite. De prei maakt het al speciaal, maar de boerenkool doet je helemaal verrassen. En ookal geloof ik niet in de superfood-hype, ergens voel je je wel supergezond door het eten van die groene blaadjes. Dan vergeten we maar even de hopen kaas die dit gerecht echt genieten maken.

Gort-totto met prei en boerenkool - naar een recept van Hugh Fearnley Whittingstall uit Veg! (4 personen)

1 liter groentebouillon

50 gram boter

2 eetlepel olijfolie, plus extra voor serveren

1 ui, fijngesneden,

1 teentje knoflook, fijngesneden

paar takjes tijm, alleen de blaadjes, gesneden

2-3 middel-dikke preien,  boven(groene)- en onderkant eraf, gewassen

ongeveer 150 gram boerenkool

200 gram gort

125 milliliter droge witte wijn

50 gram harde geitenkaas of Parmezaan

zeezout en versgemalen zwarte peper

eventueel zachte geitenkaas ter garnering

Verhit de bouillon in een pannetje en laat deze op een laag vuur zachtjes koken. Verhit in een grote pan de helft van de boter en 1 eetlepel olie op een middelhoog vuur. Voeg de ui, knoflook en tijm toe en bak 10 minuten zachtjes, tot de ui zacht is.

Snijd intussen de preien in diagonale ringen van ongeveer 2 centimeter dik. Verwijder de dikke nerven uit de boerenkool en snijd het blad in reepjes.

Roer de gort door de uien en bak 2 minuten zachtjes mee. Schenk de wijn erbij en laat deze koken tot ze helemaal geabsorbeerd is. Voeg nu steeds een kwart van de bouillon toe (zoals bij risotto). Roer veel door en voeg weer nieuwe bouillon toe als de vorige kwart geabsorbeerd is. Na ongeveer 25 minuten is de gort gaar, met een bite. 

Terwijl de gort kookt, fruit je de prei-ringen in een grote koekenpan in de resterende olie en boter op middelhoog vuur. Roer en schep af en toe om tot de prei gaar is, maar nog bite heeft. Zet voor de boerenkool een stoomapparaat op het vuur (ikzelf gebruik een RVS-mandje). Stoom hierin de kool in ongeveer 3-4 minuten. Giet eventueel af.

Haal de gare gort-totto van het vuur en roer de prei, boerenkool en geraspte geitenkaas of Parmezaan erdoor. Voeg extra zout en peper toe naar smaak. Dien op met, eventueel, de zachte geitenkaas, een draai uit de pepermolen en een scheutje olijfolie.

Eet smakelijk!

Oh My Pumpkin...

Het blijft een beetje pompoentijd in mijn keuken. Die dingen zijn ook zo groot. En ik eet vaak alleen, dus halve porties. Wat wel weer betekent dat ik vaak twee (soms zelfs drie!) verschillende  gerechten kan maken met één pompoen. Extra veel experimenteren dus. Nu ik dit schrijf krijg ik zelfs visioenen van een pompoen-challenge, waarin ik iedere week 2 pompoen-gerechten maak. Moet makkelijk lukken. Recepten genoeg. Maar ik vermoed dat ik na een maand al geen pompoen meer kan zien. Geef mij maar variatie. Dit keer pompoen in een lekker knoflookige tomatensaus. Voor over de pasta, of lekker met een stuk goed brood. Met extra gesmolten mozzarella erover, aldus Mark Bittman. Wat is die man toch geniaal!

Gebakken pompoen in tomatensaus - naar een recept van Mark Bittman uit De Dikke Vegetariër (4-6 personen)

60 milliliter neutrale olie, zoals maiskiem, of eventueel olijfolie

900 gram pompoen, geschild, zaadlijsten verwijderd, in grove stukken

zout en versgemalen peper

1 grote ui, gesnipperd

2 eetlepels fijngehakte knoflook

2 eetlepels Spaanse peper, fijngehakt, of 1/2 theelepel chilivlokken

1,2 deciliter rode wijn, groentebouillon of water

+/- 550 gram rijpe tomaten, grof gehakt (of uit blik met sap)

120 gram geraspte Parmezaanse kaas

handvol basilicum, gehakt, voor de garnering

Verhit de olie in een diepe pan (met deksel) op middelhoog vuur. Voeg de pompoenstukken toe. Begin met de helft, dus niet alles tegelijk. Bestrooi de stukken met zout en peper. Bak de pompoen tot hij bruin is en van de pan loslaat, draai de stukken om en bak ze aan de andere kant op dezelfde wijze. Haal uit de pan en voeg de nieuwe stukken toe. Voeg eventueel extra olie toe. 

Als alle pompoen gaar is, schenk dan, op 2-3 eetlepels na, de olie uit de pan. Voeg ui, knoflook en Spaanse peper of chilivlokken toe en fruit deze al roerende zo'n 3 minuten.

Schenk de wijn, bouillon of water erbij en schraap eventueel aanbaksel los. Laat de vloeistof een paar minuten inkoken. Roer de tomaten erdoor. Breng de saus aan de kook, draai het vuur dan lager en laat ongeveer 10 minuten zachtjes koken. Roer af en toe en laat de saus dikker worden. 

Roer de pompoen door de dikker geworden saus en breng alles opnieuw aan de kook. Doe het deksel op de pan en zet het vuur laag. Laat alles 10 minuten pruttelen, tot de pompoen zacht is, maar nog beet heeft. Breng eventueel op smaak met zout en peper. 

Verdeel de pompoen over aparte borden of serveer op een schaal. Garneer met wat Parmezaanse kaas en basilicum, maar roer dit niet door. Zet de rest van de kaas op tafel.

 

Eet smakelijk!